25 maja 2018 r. Imieniny obchodzą: Grzegorz, Urban, Magda

  Witamy na stronie Wyższego Seminarium Duchownego w Drohiczynie    
LITURGIA SŁOWA



Czytania:
; ;
Ewangelia:


Czytania na dzień dzisiejszy - www.mateusz.pl

LINKI
Stolica Apostolska
Episkopat
Katolickie Radio Podlasie
Diecezja Drohiczyńska
Tygodnik Niedziela
Drohiczyńskie Towarzystwo Naukowe
Biblioteka
Biblioteka - dostęp lokalny
 
MULTIMEDIA
Filmy
Prezentacje
 
KRONIKA
2014/2015
2013/2014
2012/2013
2011/2012
2010/2011
2009/2010
2008/2009
2007/2008
2006/2007
 
GALERIA - ARCHIWUM
2008/2009
2007/2008
2006/2007
1977-1997
1956-1976
Wakacje 2006-2008
 
 
MENU
Strona główna
Aktualności
Historia
Przełożeni i wychowawcy
Wykładowcy
Alumni
Kalendarium 2015/2016
Dla kandydatów
Kontakt
 
GRUPY I KOŁA
KSM
CARITAS
Ruch ŚWIATŁO-ŻYCIE
Koło Misyjne
Koło Sportowe
Koło Różańcowe
 
GALERIA
2014/2015
2013/2014
2012/2013
2011/2012
2010/2011
2009/2010
 
 
 
2010/2011
 
 

 

Wybierz kategorie:

„Via Crucis” – czyli rozważanie Męki Pańskiej w polskiej dawnej pieśni pasyjnej. (2011-06-04 12:06:08)

    W dniach 25-27 marca 2011 roku trzech alumnów: Błażej Samociuk, Piotr Jarosiewicz     i Wojciech Łuszczyński uczestniczyło w Projekcie Muzyczno-Liturgicznym „Wschód-Zachód”. Koordynator działań projektu, Krzysztof Hubert Olszyński, wraz z przyjaciółmi, po raz kolejny zorganizowali: Drogę Krzyża – „Via Crucis” – czyli rozważanie Męki Pańskiej w polskiej dawnej pieśni pasyjnej.


Skąd wziął się pomysł na taką Drogę Krzyżową? W Polsce, jak w żadnym  innym  miejscu  na świecie,  rozwinęła  się  bogata tradycja wspominania  ofiarnej  męki  Chrystusa,  do której należą Gorzkie Żale, Droga Krzyżowa oraz pieśni pasyjne. Przy wykorzystaniu muzyki jako środka, który nie wymaga rozumu, by trafić do serca, odbywała się ewangelizacja wiernych. Muzyka ta głosiła i głosi nadal prawdy uniwersalne, a aktualność jej nie przemija. Dlatego też dawne pieśni naszych ojców  ożyły na nowo, wypełniając swoją średniowieczną i renesansową treścią wyjątkową Drogę Krzyżową.

Projekt  Muzyczno-Liturgiczny „Wschód-Zachód” to grupa  fascynatów dawnej muzyki religijnej skupiająca  ludzi z całego kraju  – od jego wschodniej granicy po zachodnią. W ramach Projektu  realizowane są  autorskie programy  mające na celu stworzenie okazji do modlitwy pieśniami naszych ojców, które z biegiem czasu uległy zapomnieniu. W Wielkim Poście po raz kolejny został poprowadzony  śpiew podczas nabożeństwa Drogi Krzyżowej, w której  tło rozważań  Męki  Pańskiej stanowiły  najstarsze zachowane polskie teksty pasyjne z XV  i XVI wieku. Najstarsze  polskie  godzinki  o Męce  Pańskiej,  perła polskiej renesansowej pieśni pasyjnej „Krzyżu Święty i Chwalebny”, trzecia część „Bogurodzicy” – pieśni tak  piękne w treści i melodię, a jednak zapomniane, ożyły na nowo, tworząc wyjątkową okazję do kontemplacji  tego wszystkiego, co „Jezus, miłościwy Pan, za nas skromnie cierpiał”.

Wśród wielu „perełek” podczas  nabożeństwa  wykonane  zostały  pieśni  szczególnie  wartościowe, zarówno pod względem medytacyjnym, a także historyczno-lingwistycznym, czy wręcz patriotycznym. Pojawiły się kompozycje przeważnie z okresu od 1420 do 1600 roku – proste jednogłosowe pienia, jak i zawiłe w swych formach renesansowe polifonie. Dla dwóch  kompozycji  uczestnicy poczynili wyjątek i pomimo, iż nie pochodzą z zakreślonych ram czasowych, cechuje je niezwykła wartość obrazowania powszechnej bądź typowo polskiej pobożności.

W ramach „Via Crucis” śpiewane były:

„Żołtarz Jezusów, czyli piętnaście rozmyślań o Bożym  umęczeniu”: pierwsze napisane po polsku godzinki o Męce Pańskiej (wcześniejsze stanowiły tłumaczenia godzinek łacińskich). Ich autorem jest patron Warszawy, bernardyn, błogosławiony Władysław z  Gielniowa. W czasach renesansu tej średniowiecznej pieśni nadano formę czterogłosu, w którym partię główną powierza się tenorowi.

„Witaj, cierniowa korona”: pieśń, która była wykonywana w kościele w czasie adoracji  Grobu  Bożego, a także  w domach w niedzielne popołudnia Wielkiego Postu, tam, gdzie ze  względu na odległość domownicy nie mogli uczestniczyć w nabożeństwie Gorzkich Żali. W wersji ludowej znane jest 140 zwrotek.

„Dobrotliwość Pańska”: wersja czterogłosowa przekładu łacińskich  godzinek o Męce  Pańskiej autorstwa jednego z najwybitniejszych kompozytorów polskiego renesansu - Cypriana Bazylika z Sieradza.

„Chryste, Panie Wszechmogący”: melorecytacja wiersza z rękopisu Biblioteki Czartoryskich z przełomu XVI – XVII  w. na chorałową melodię lamentacji Jeremiasza.

„Krzyżu Święty i Chwalebny”: pieśń uznawana za największy zabytek polskiej renesansowej pieśni pasyjnej. Krzyż staje się tu tryumfalnym znakiem Zbawienia.

„Jezus Chrystus Bóg Człowiek”: najstarszy zachowany polski tekst pasyjny (1420 r.), chociaż pierwsze z nich powstawać mogły nawet w XII wieku. Melodia występowała w  rozmaitych wersjach zdobywając popularność w XVI wieku. Tekst jest parafrazą czternastowiecznych łacińskich godzinek o Męce Pańskiej.

„Bóg Wszechmogący, Ociec  nasz  niebieski”: typowa pieśń  renesansowa o prostej budowie. Jest wolna od przygnębiającego nastroju: „Dlatego wszyscy w Duchu się weselmy...”  śpiewane w  ostatniej  zwrotce  ma  zwrócić  nasze  myśli  ku Zmartwychwstaniu i odkupieniu grzechów.

„Wszechmogący nasz Panie”: znana również jako „Pieśń o Bożym umęczeniu bardzo nabożna i wszelkiemu  krześcijaninowi  potrzebna”.  W pieśni tej plan zbawienia zostaje przedstawiony w bardzo szerokim kontekście: od Stworzenia przez nadanie Prawa,  tajemnicę Wcielenia  i  Bożego Narodzenia. Zgodnie z panującym wówczas modelem  teologii  opowieść  opuszcza całą publiczną działalność  Jezusa  i  od  razu przechodzi do  sceny wjazdu do Jerozolimy. Dalsza część narracji to już tradycyjna, bardzo szczegółowa relacja z przebiegu Męki Pańskiej.

„O Jezu, jakoś ciężko skatowany”: typowy  lament  elegijny, w  którym płaczą nie tylko ludzie ale także i cała przyroda. Motyw zaangażowania całego wszechświata w opłakiwanie  śmierci Jedynego Syna był popularny w pieśniach pasyjnych z  różnych okresów. 

„Wszyscy mieszkańcy dworu niebieskiego”: obrazy tortur zadanych Chrystusowi przekazane są w postaci lamentu Matki Bożej stojącej pod krzyżem i wpatrującej się w umęczone Ciało.

„Trisagion” („Święty Boże”): znane wszystkim słowa „Święty Boże, Święty Mocny, Święty  a Nieśmiertelny”  według  tradycji  wschodnio-chrześcijańskiej  zostały po raz pierwszy  zaśpiewane przez Nikodema i Józefa podczas  pogrzebu Chrystusa. Wykonano  je  w  trzech  językach: po grecku, łacinie  i  polsku, melodia bowiem pochodzi z czasów, kiedy oficjalnym  językiem Kościoła była greka; dopiero z greki chorał ten przełożono na łacinę. Do tej pory śpiew ten jest nieodłącznym elementem Boskiej Liturgii w Chrześcijaństwie Wschodnim.

„Ciebie  dla,  człowiecze”:  trzecia,  pasyjna  część  „Bogurodzicy”. Mało  kto wie, że oprócz najpopularniejszej pierwszej  części „Bogurodzica” ma  jeszcze dwie dalsze o innym charakterze. „Ciebie dla, człowiecze” to kompilacja wybranych zwrotek kilku pieśni pasyjnych.

„Pamiętajmyż, wszyscy wierni”: pieśń nawołująca wiernych do rozpamiętywania tajemnicy Krzyża i Męki Jezusa Chrystusa.

„Ach nam nędznym grzesznym”: oprócz pieśni pasyjnych komponowanych w Polsce,  popularne  były  również  tłumaczenia  pieśni  zagranicznych. Jednakże z  racji swobodnego przekładu, starającego się przede wszystkim pogodzić sens słów z rytmem,  tłumaczenia takie można  traktować  jako dzieła niezależne.

 W niedzielę klerycy uczestniczyli także w Mszy Świętej w nadzwyczajnej  formie  rytu rzymskiego. Owa Msza Święta celebrowana jest z Mszału Rzymskiego św. Piusa  V, ponownie  wydanego  przez  bł. Jana  XXII  w  1962 r., zgodnie  z  wolą  Jana  Pawła  II  wyrażoną  w  dokumencie „Ecclesia Dei” (1988) oraz Benedykta XVI wyrażoną w liście apostolskim  „Summoru Pontificum” w 2007 r. W Warszawie, za pozwoleniem  Arcybiskupa Warszawskiego J. Em. Józefa Kardynała Glempa, zgodnie z wolą Ojca Świętego Jana Pawła II wyrażoną w liście  apostolskim „Ecclesia Dei”  (1988), Msza  Święta  w nadzwyczajnej  formie  rytu  rzymskiego  sprawowana jest od 1996 r., a w kościele św. Benona od 2001 r. Uczestnictwo alumnów we Mszy Świętej Niedzieli Oculi mei w nadzwyczajnej formie rytu rzymskiego było okazją do poznania bogactwa liturgii zachodniego chrześcijaństwa. Koordynatorzy, chcąc ze wszech miar  uniknąć  podejścia  do  tej  formy, jako historycznej ciekawostki, czy też uczestnictwa w czymś, co jest niezwykłe, bo takie tajemnicze, przygotowali uczestników „Via Crucis” dwuetapowo: najpierw, drogą rozumu (wysłuchali komentarza wyjaśniającego podstawowe różnice między zwyczajną a nadzwyczajną formą rytu rzymskiego, objaśniającą gesty i postawy  ciała), a następnie drogą modlitwy  (uczestniczyli w Gorzkich Żalach, sprawowanych  bezpośrednio  przed  Mszą Świętą). Wszystkim uczestnikom zostały wręczone Ordo Missae, by na bieżąco mogli śledzić przebieg akcji liturgicznej. Bezpośrednim przedłużeniem refleksji nad liturgią były warsztaty w terenie: „Przestrzeń sakralna, a akcja liturgiczna”. Celem warsztatu było bowiem odnalezienie związku między przestrzenią świątyni a jej podstawową funkcją, jaką jest tworzenie miejsca  modlitwy  liturgicznej. Obserwowanie tego związku umożliwiło  uczestnikom  nawiedzenie wybranych warszawskich świątyń zlokalizowanych w obszarze Nowego Miasta, Starego Miasta i Krakowskiego Przedmieścia. O zależności elementów architektonicznych od sprawowanej Służby Bożej opowiadały: Agnieszka Skórzewska, Magdalena Gryc i Dorota Perszko.

Jeśli ktoś chciałby posłuchać nagrań z projektu „Via Crucis”, serdecznie zapraszamy na stronię internetową projektu: projekt-wschod-zachód.blogspot.com

Na stronie można zapoznać  się również  z  innymi  formami  działań  podejmowanych przez projekt. Polecamy również drugą stronę poświęconą organizowanym  przez  działającą  w  ramach  projektu Męską Scholę Tradycyjną, która organizuje „rekolekcje dla facetów” – najbliższe odbędą się już 10 kwietnia w Szczecinie u księży Pallotynów w Kościele pw. Świętego Jana Ewangelisty. 


Na podstawie zbiorów koordynatora Projektu Muzyczno-Liturgicznego „Wschód-Zachód”-

Krzysztofa Huberta Olszyńskiego, opracował al. Piotr Jarosiewicz





< powrót


 

 
     

Copyright 2007 - Realizacja KreAtoR